Цел живот учиме и стекнуваме нови знаења, но сепак не знаеме сè бидејќи забораваме многу. Зошто се случува ова?

Една од нив е формулата за подобра меморија на германскиот психолог Херман Ебинхаус.

Нашиот мозок не штити од премногу непотребни информации. Затоа сите нови информации се чуваат во краткорочна меморија, а не во долгорочна. Ако не го повторите и искористите ова знаење, брзо ќе го заборавите.

Кривата на заборавање на Ебингхаус покажува дека по само еден час учење, забораваме повеќе од 50% од научените информации. Една недела подоцна се сеќаваме само на 20%.

Како да запомните сè?

Техниката на повторување е следнава:

Прво повторување: Веднаш по учењето

Второ повторување: По 15-20 минути

Трето повторување: По 6-8 часа

Четврто повторување: По 24 часа

Херман Ебинхаус го прикажал ова со кривата на заборавање. Човечката меморија експоненцијално се распаѓа по еден ден, а по 5 дена комплетно се брише. Но, добрата вест е дека кога ќе ги прегледате истите информации по еден ден, а потоа по три дена, а потоа по една недела, секој пат ја враќате вашата меморија до 100%. Оваа техника се нарекува “зачување на просторот” и е исклучително важна при учење нови информации.

Читачките вештини кај деца се развиваат постепено и различни вештини се акцентираат во различни возрасти. Еве како се развиваат читачките вештини кај деца по возраст:

Предшколска возраст (3-5 години)

  • Разбирање на говор и основна свест за букви: Децата започнуваат да ги препознаваат основните звуци и букви, учат да ги изговараат и да го разбираат нивното значење.
  • Препознавање на основни зборови: На оваа возраст, децата можат да препознаваат своето име и едноставни зборови, како што се „мама“, „тато“, „куче“.
  • Разбирање на приказни преку слики: Многу деца започнуваат да разбираат приказни преку гледање на слики во книги и слушање на родители или наставници кои им ги читаат книгите.

Деца од 6 до 7 години

  • Фонолошка свест: Децата започнуваат да разбираат како звучат зборовите и како се комбинираат звуците за да се формираат зборови. Ова е основа за читање.
  • Прво читање: На оваа возраст, многу деца започнуваат да учат да читаат, често со едноставни фонички методи (составување на звуци во зборови).
  • Основно разбирање на текст: Децата почнуваат да разбираат едноставни текстови и можат да одговорат на прашања за содржината.

Деца од 8 до 9 години

  • Подобрување на брзината и течноста на читањето: Децата стануваат поудобни со читањето и можат да читаат подолги текстови без потешкотии.
  • Подлабоко разбирање на текстот: Децата започнуваат да ги разбираат по сложени приказни, може да го идентификуваат главниот лик, проблеми и решенија во текстот.
  • Првична анализа на текст: На оваа возраст, децата учат да анализираат едноставни текстови и да ги разликуваат различните типови текстови (порака, приказна, информација).

Деца од 10 до 12 години

  • Развивање на вештини за разбирање на детали: Децата стануваат способни да се концентрираат на детали во текстот и да ги идентификуваат главните идеи, аргументи или настани.
  • Критичко размислување: Започнуваат да поставуваат прашања за текстот, да го поврзуваат со сопствени искуства и да ги оценуваат различните аспекти на текстот.
  • Читање на различни жанрови: Децата учат да читаат различни видови текстови, како што се научни текстови, поезија, приказни и други, и да ги препознаваат карактеристиките на секој жанр.

Деца од 13 до 15 години

  • Подобрување на читачката брзина и разбирање: Децата може да читаат и да разјаснуваат потешки текстови, а разбирањето на комплексни идеи се подобрува.
  • Анализа и интерпретација: Студираат подлабоки текстови, анализираат литературни елементи како симболи, теми и стилови на пишување.
  • Напредно критичко размислување: На оваа возраст, децата се во состојба да размислуваат за различни перспективи и да го оценуваат значењето на текстовите во контекст на историјата, културата или општеството.

Како што се развиваат читачките вештини кај децата, важно е да се поттикнува нивната љубов кон читањето, да им се овозможат различни текстови и да се стимулира критичкото размислување за текстовите.

Во нашата Школа сите програми се развиени според возраста на децата и нивните моментални потреби или читачки предизвици. Се изучуваат пет различни техники на брзо читање, разбирање на прочитаното со значително поголема концентрација при читањето. Децата се многу помотивирани да читаат и развиваат поголема желба и интерес за читање дополнителна литература, покрај задолжителните лектири.

Способноста за координација на очите и рацете е тесно поврзана и со способноста за читање, а тоа се одразува на различни начини:

💚 Следење во текст

Кога децата учат да читаат, нивната координација на очите и рацете е од клучно значење за следење на текстот.
Окото мора да го следи редоследот на зборовите и да го препознава текстот, додека раката често помага во одржување на фокусот (на пример, со користење на прст за да се следи редоследот на зборовите).
Без добро развиена координација, може да има потешкотии во следењето на линиите и избегнување скокање од еден ред на друг.

🩷 Препознавање на букви и зборови

Во раните фази на учење читање, децата користат координација на очите и рацете за да манипулираат со книги, картички или други визуелни материјали. Ова им помага да научат како да разликуваат букви и знаци, што е клучно за развојот на способноста за читање.

🩵 Фокусирање и следење

Кога децата учат да читаат, тие треба да се фокусираат и да ги следат зборовите на страницата, што е тесно поврзано со нивната способност за координација на очите.
Недостаток на координација може да предизвика замор, конфузија или забавување во учењето.

🧡 Поддршка на процесот на пишување

Пишувањето е тесно поврзано со читањето.
За да напишат зборови или реченици, децата мора да имаат развиена координација на очите и рацете, што им овозможува да го напишат текстот без да прават грешки и да ја следат правилната структура на текстот.
Овој процес помага во разбирањето на текстот и поврзаноста помеѓу зборовите.

❤️ Резултати во читањето

Децата кои имаат добро развиена координација на очите и рацете често постигнуваат подобри резултати во читањето, бидејќи тие поефикасно ги следат и обработуваат визуелните информации.

❣️ Така, развојот на координацијата на очите и рацете игра важна улога во основните фази на учење да се чита, бидејќи помага во точноста на фокусирање, следењето на текстот и препознавањето на букви и зборови.

🔐 Нашите програми се внимателно конструирани за да овозможат леснотија во читањето, учењето и лесно совладување на математичките операции кај децата.

🧑🏻👱🏼‍♀️👩🏼‍🦰👱🏼 Преку 500 деца беа дел од нашите програми, во изминативе 5 години.

Уписите се во тек!

Пријавете се за бесплатен демо час.

Пишувањето е една од најважните фини моторни вештини што ги развиваат децата во текот на раниот развој. Одредувањето која рака е доминантна за пишување е значајно за правилен развој на моториката и координацијата, а исто така влијае на удобноста и ефективноста при пишување. Сепак, важно е да се разбере дека изборот на рака не треба да се принудува, туку треба да се остави природно да се развие, според индивидуалните склоности и доминантност на детето.

1. Што е доминантна рака?

Доминантната рака е раката која најчесто се користи за активности кои бараат фина моторика, како пишување, јадење, цртање, сечење и слично. Оваа рака се развива преку секојдневна употреба и обично се поврзува со тоа која хемисфера од мозокот е доминантна. Најголемиот дел од луѓето имаат деснува доминантна рака (десничари), додека помал број на луѓе имаат лева доминантна рака (левичари).

2. Развој на доминантноста на раката

Доминантноста на раката се развива постепено во раното детство, најчесто помеѓу 2-3 години, а станува појасна околу 4-5 години. На возраст од 3-4 години, децата почнуваат да покажуваат претпочитание за една рака и често ја користат таа за повеќето активности. До 5-6 години, детето обично ќе има јасна доминантност на рака, што значи дека една рака ќе биде користена почесто и со поголема ефикасност во секојдневните задачи.
• Десничарите: Кај десничарите, десната рака е таа која ќе биде претпочитана за активности кои бараат фина моторика, како пишување, цртање, ракување со предмети и алати и слично.
• Левичарите: Левичарите ќе го користат левото рамо за слични активности. Овие деца често покажуваат и ја користат левата рака за пишување, а десната рака ги користат за помошни задачи.

3. Кога треба да се започне да се пишува?

Пишувањето почнува да се учи обично во предучилишната возраст (4-6 години). До оваа возраст, децата веќе ја имаат формирано основната моторичка контрола, но вештината на пишување бара многу прецизни движења. На овој период од животот, важно е детето да започне да пишува со својата доминантна рака, бидејќи тоа ќе му помогне да го развие пишувањето без напор и замор.

4. Како да се утврди која рака е доминантна?

Во почетните години, децата не секогаш покажуваат јасна доминантност, бидејќи мозокот сè уште не е целосно развиен за да ја одреди. Меѓутоа, некои знаци кои може да укажуваат на тоа која рака ќе стане доминантна се:
• Детето почнува да користи една рака за секојдневни задачи, како јадење, фрлање топка, цртање или пишување.
• Кога детето се обидува да изврши некоја задача, тој инстинктивно ја користи една рака, а не двете.
• Поголемото претпочитање за една рака е знак за тоа која рака ќе стане доминантна во иднина.

Природно е децата да користат и двете раце за различни задачи во раниот период. Принудувањето на една рака за пишување не треба да се прави, бидејќи тоа може да предизвика забавен развој на моторичките вештини и потенцијално доведе до стрес и конфузија.

5. Зошто е важно детето да пишува со својата доминантна рака?

• Побрз и полесен развој на моторичките вештини: Кога детето пишува со својата доминантна рака, тоа значи дека неговите движења се поефикасни и природни. Пишувањето станува полесно, без да се чувствува напор, што му овозможува подобар развој на фини моторички вештини.
• Подобра координација: Пишувањето со доминантната рака значи дека раката е во најдобра позиција да ги контролира и координира движењата потребни за создавање на читлив ракопис. Природната доминантност помага за контрола на движењата, намалувајќи ја нервозата и заморот.
• Емоционална удобност: Децата се чувствуваат попријатно кога користат рака со која се природно склони да извршуваат задачи. Принудувањето на спротивната рака може да доведе до стрес, а понекогаш и до неуспех во извршувањето на задачите.

6. Што ако детето ги користи и двете раце?

Не е необично некои деца да покажат знаци на амбидекстрија (кога двете раце се користат со слична ефикасност) до 6-7 години. Ако детето не може да одреди која рака ќе биде доминантна до оваа возраст, тоа не е сериозен проблем, но треба да се следи за да се избегне непотребна конфузија и координациски проблеми.

7. Принудување на промена на раката – опасности

Принудувањето на детето да пишува со нејзината несоодветна рака може да има негативни последици:
• Намален развој на моторичките вештини: Принудувањето на пишување со непријатната рака може да го одложи нормалниот развој на фини моторички вештини.
• Стрес и фрустрација: Децата можат да се чувствуваат вознемирено и фрустрирано ако се принудени да користат рака што не им е природна.
• Координациски проблеми: Принудувањето на детето да користи рака што не е неговата доминантна може да води до проблеми со координацијата и моториката во иднина.

Заклучок

Детето треба да пишува со својата доминантна рака, што ќе се развие природно, обично помеѓу 3 и 5 години. Не е препорачливо да се принудува детето да користи друга рака за пишување. Оставете го детето да ја одреди својата доминантна рака, бидејќи тоа ќе му помогне да развие моторички вештини и координација на најдобар можен начин.

 

Уписите за Залет во мудро учење се во тек!

Пријавете се за бесплатен демо час.

Запамети ја математиката со двојна моќ!

Кога се учат математички формули, треба да се активираат двете хемисфери на мозокот за учењето биде поефикасно и забавно!
За да го направите тоа, следете ги овие чекори:

1. Цртајте и комбинирајте (Десна хемисфера)
Цртежите помагаат да ја визуализирате формулата и да ја поврзете со нешто што ви е познато.
На пример, за формулата P = 2πr (обем на круг), замислете си круг (P) кој расте кога се зголемува радиусот (r).
Можеш да нацртате круг со стрелка која покажува како расте радиусот!

2. Зборови и асоцијации
Задолжително додадете асоцијации!
На пример, π може да се замисли како „пицата“ бидејќи и таа е круг, а r може да биде „сечивото на пица“. Кога ќе го додадете 2, тоа потсетува на како ножот кој го сече кругот!

3. Повторување и тестирање
Направете кратка пауза и потоа пробајте да ја напишете формулата од сеќавање.
Применувањето на ова ќе ја активира десната хемисфера за визуелизација и левата хемисфера за структура и логика.

Совет: Комбинирањето на слики и зборови ќе помогне да ги запамните формулите подолго!

Логичкото размислување е клучно за развојот на децата, бидејќи им помага да ги разберат врските помеѓу работите, да ги решаваат проблемите и да донесуваат рационални одлуки.

Еве неколку начини како да го поттикнете логичкото размислување кај вашето дете:

1.🧩 Игри за мозокот
Игри како судоку, пазли, шах или игри за меморија се одличен начин да се поттикне логичкото размислување. Овие игри ги вклучуваат децата во процесот на планирање, решавање проблеми и донесување одлуки.

2.🗣️ Дискусии и дебати
Поттикнете ги децата да учествуваат во дискусии и да изнесуваат свои ставови.
Ова ги учи како да аргументираат и размислуваат критички, а исто така ги подобрува нивните комуникациски вештини.
Може да започнете со едноставни прашања: „Што мислиш за ова?“ или „Зошто мислиш така?“

3. 🔄 Решавање проблеми со чекори
Кога се соочуваат со проблем, помагајте им да го разделат на помали делови.
Ова ги учи да размислуваат систематски и да го следат процесот чекор по чекор.
На пример, ако треба да организираат нешто или да изведат задача, наведете ги да го планираат процесот и да размислуваат за секој потег.

4.📚 Читање и разговор за приказни
Читањето на книги и приказни е одличен начин да се стимулира логичкото размислување. Поставувајте прашања за тоа што ќе се случи понатаму или што би се случило ако ликовите направат различен избор.
Ова ги поттикнува децата да размислуваат за последиците од своите акции и да разберат причинско-последични врски.

5.🏗️ Креативни активности
Поттикнувајте ги да создаваат нешто ново – било да се работи за цртежи, модели или игри. Креативноста е тесно поврзана со логиката, бидејќи децата мораат да размислуваат за структури, пропорции и решенија додека создаваат нешто.
На пример, изградба на замок од коцки или правење на различни објекти од пластелин ги учи децата на просторни односи и логички врски.

🔎 Инфoрмации околу програмите: 070 379 667

Бидете внимателни со нивото на текстот:

За деца кои се уште не го усовршиле стандардното читање, книгите треба да имаат кратки реченици и едноставен, директен јазик. Секој нов збор треба да биде во контекст и да биде лесно разбирлив.

Погледнете и на книги со ритам и повторување:

Книгите кои се ритмични или со повторување на зборови ги поттикнуваат децата да предвидуваат што ќе се случи следно и да ги запамтат зборовите, што ја зголемува нивната самодоверба во читањето.

Kниги со илустрации:

Книгите со многу илустрации помагаат во визуелизацијата на содржината и го прават процесот на читање попривлечен за почетниците.
Со овие книги, ќе помогнете на детето да развие љубов кон читањето и да го зголеми своето самопочитување во процесот на учење.

Дополнителни совети:

  • За деца кои се уште не го усовршиле читањето, важно е да се започне со кратки, едноставни илустровани книги кои се забавни и интерактивни.
  • Потрудете се книгите да имаат повторување на зборови или фрази, што ќе им помогне на децата да ги запамтат и појаснат новите зборови.
  • Можете да се потрудите да посетите локална библиотека, каде што има и други книги со македонски преводи, кои ќе бидат соодветни за возраста на вашето дете.

Сите овие книги ќе го поттикнат детето да ужива во читањето и да се развива како читач со задоволство и самодоверба.

🔑 Паузите се клучни за одржување на концентрацијата и продуктивноста, како кај деца така и кај возрасни.

👧🏼🧒🏻Мали деца (6-7 години):
Децата на оваа возраст имаат краток капацитет за внимание и потребни им се почести паузи.
Тие треба да имаат паузи на секои 15-20 минути учење.

🌳Тип на паузи: Лесни физички активности (игра, прошетка) или едноставни активности кои не го преоптоваруваат мозокот.

👱🏼🧑🏻Деца (8-10 години):
Можат да се фокусираат на подолг период (20-30 минути), но паузите и малку одмор помагаат да се избегне замор.

⚽️🏓 Тип на паузи: Нешто повеќе интензивно движење, како што се игри, физички активности или кратки социални интеракции.

🧍🏻‍♀️🧍🏻Поголеми деца (11-12 години):
Можат да учат околу 40-50 минути, но продолженото внимание без паузи може да доведе до намалување на ефективноста.

🚶🏻‍♀️‍➡️🚶🏼‍➡️Тип на паузи: Водење на кратки разговори, раздвижување или брза прошетка надвор.

👩🏼‍💻🧑🏻‍💻Возрасните можат да се фокусираат подолго, но паузите се и натаму важни. Препорачливо е да прават пауза на секои 45-60 минути.

💆🏻Тип на паузи: Релаксација, медитација, прошетка или лесни физички вежби.

🫖☕️ Кратка пауза за кафе или чај може да помогне за враќање на концентрацијата.

Постојат неколку причини зошто децата можат да поминуваат со саати пред телефоните, но имаат тешкотии да учат и да останат фокусирани на училишните задачи. Еве некои од нив:

  1. Зависност од брзи стимули

Мобилните телефони, особено преку социјалните мрежи и игри, нудат брзи и континуирани стимули. Пораки, известувања и визуелни ефекти создаваат постојан возбудувачки ефект, што ги поттикнува децата да ги проверуваат телефонот постојано. Ова создава навика за брзо преминување од една активност на друга, што ја намалува нивната способност да се фокусираат на активност која бара подолготрајно внимание и концентрација, како што е учењето.

  1. Намален интерес за учење

Телефоните нудат забава и лесна задоволство, додека учењето може да се чини посложено и помалку забавно. Кога децата се изложени на постојаното задоволство од игри и социјални мрежи, учењето може да им изгледа како напорна задача која не носи брзи награди. 📱➡️🎮

  1. Прекумерна употреба на екрани

Прекумерното време пред екранот може да предизвика замор на мозокот. Мозокот на децата и младите се адаптира на брзи и кратки информации (постови, видеа, пораки), а учењето бара подолготрајно фокусирање и обработка на информации. Ова создава контраст помеѓу двата вида активности и го прави учењето да изгледа напорно. 🧠⚡

  1. Кратко внимание и брзи прекини

Кога децата поминуваат многу време пред мобилни телефони, нивното внимание станува по-кратко и по-лесно се расејуваат. Во учењето, тоа значи дека се помалку способни да се фокусираат на задачите, а честите прекини и проверување на телефонот само го влошуваат проблемот.

  1. Немање навики за учење

Телефоните можат да создадат нови навики, но учењето бара создавање дисциплина и рутина. За многу деца, учењето на почетокот е нешто што мора да се научи како вештина, додека користењето телефони е природна навика што може да стане многу лесно и автоматски. Без јасни правила за време за учење, децата често се откажуваат од учењето во корист на нешто што им носи поголемо задоволство.

  1. Социјални мрежи и влијание на другите

Социјалните мрежи нудат континуирано потврдување и награда преку лајкови, коментари и повратни информации од врсниците, што создава емоционален нагон за внимание. За децата, овој вид на награда е многу потентен и привлечен, додека учењето не обезбедува непосредни, визуелно стимулирачи резултати.

Како да се реши овој проблем? Како да се реши овој проблем?

Со правилен пристап, децата можат да научат како да балансираат помеѓу времето поминато на телефонот и време за учење, а тоа ќе им помогне да останат фокусирани и успешни.

  • Поставете временски граници за користење на мобилни телефони, особено во време на учење.
  • Создадете рутина за учење која ќе биде соодветна на детето, вклучувајќи редовни паузи.
  • Поддршка и мотивација: Помогнете им да сфатат дека учењето е важен процес кој носи долгорочни награди.
  • Стимулирајте интерес за учење преку игри, апликации или награди за постигнат напредок.
  • Со правилен пристап, децата можат да научат како да балансираат помеѓу времето поминато на телефонот и време за учење, а тоа ќе им помогне да останат фокусирани и успешни.